مهاجرت با رشته صنایع غذایی و تغذیه به کانادا

کانادا یکی از مقاصد محبوب مهاجرتی برای کار، تحصیل و … است. در این قسمت از استارت ویزا با آقای فرشید شادنیا که بیش از ۲۰ سال سابقه در زمینه صنایع غذایی دارن و در حال حاضر در کانادا و استان انتاریو مشغول فعالیت هستن، مصاحبه کردیم. برای کسب اطلاعات درباره مهاجرت با رشته صنایع غذایی و تغذیه به کانادا، در ادامه با ما همراه باشید.

سلام، لطفا یه بیوگرافی از خودتون بدین و بگین چطور شد که وارد کار تو صنایع غذایی شدین؟

سلام من ۲۰ سال پیش تو شهید بهشتی درس خوندم و اصلا هم دنبال کار تو صنایع غذایی نبودم. من زمان دانشجویی خبرنگار بودم و کار ژورنالیستی انجام می‌دادم و اصلا تو یه دنیای دیگه‌ای بودم. یه باند موزیک توی دانشگاه داشتیم و کار موزیک می‌کردیم. تا اینکه یکی از استادام گفتن که مهرام داره یه امتحان ورودی برای فارغ‌التحصیل‌ها می‌گیره و تو هم برو امتحان بده. من هم با اینکه تو این فاز نبودم ولی با اصرار استادم رفتم و اون امتحان رو دادم و دوم شدم. اون زمان هم صنعت خیلی خوب بود و خیلی حمایت می‌شد و من هم کار رو از مهرام بخش تحقیق توسعه و کنترل کیفیت شروع کردم. بعد از مهرام توی دلپذیر کار کردم و بعد از دلپذیر یه شرکتی به من پیشنهاد داد که برم دبی و اونجا یه کارخونه‌ای رو از صفر راه‌اندازی کردم و حدود دو سال اونجا بودم. اون دو سال فشار خیلی زیاد بود ولی خیلی به من کمک کرد که بفهمم تولید و بیزینس اصلا یعنی چی.
بعد از اون دو سالی که تو دبی بودم به ایران برگشتم و به کارخونه‌های مختلف تو بحث‌های راه‌اندازی، بحث فرمولاسیون و … مشاره می‌دادم. من شاید ۲۰، ۳۰تا کارخونه تو ایران راه‌اندازی کردم حتی یه کارخونه تو باکوی آذربایجان راه‌اندازی کردم.
بعدا پوزیشن مدیر تحقیق توسعه شرکت گلرنگ بخش غذاش به من پیشنهاد شد. دو سال اونجا کار کردم و بعدش تصمیم به مهاجرت به کانادا گرفتم و برنامه‌م مشخص بود و من از طریق فرانسه و استان کبک اقدام کردم. من با یه شرکتی توی هلند کار می‌کردم و گفتم من دارم میرم و دیگه ایران نیستم. بعد از دو هفته از هلند با من تماس گرفتن و ایمیل زدن و گفتن ما شنیدیم می‌خوای بری، نظرت درباره هلند چیه؟
من اصلا دنبال مهاجرت به هلند نبودم ولی دقیقا همون زمانی بود که پرونده‌ها رفت سوریه و اون اتفاق‌ها شروع شد و دیگه منم گفتم که به هلند برم. با جاب آفر به هلند رفتم و از روز اول کار رو شروع کردم و تو مناطقی که اروپا، آفریقای شمالی و خاورمیانه رو شامل میشه کار می‌کردم. بعد از چند وقت همون شرکت هلندی یه شرکت توی ترکیه باز کرد و من هم رفتم استانبول و راه‌اندازی یه قسمتی از شرکت با من بود و یه سال و خردی اونجا بودم و همون زمان بود که داعش خیلی تو استانبول فعال شد و اوضاع بهم ریخت و دیگه تصمیم گرفتم که از ترکیه برم. همون شرکت هلندی به من پیشنهاد داد که به آفریقای جنوبی برم ولی دیگه خیلی خسته شده بودم و تصمیم گرفتم به کانادا برم چون زمانی که توی هلند بودم اقامت کانادا رو گرفته بودم. بعد از اینکه به کانادا اومدم بعد از یه هفته، ده روز یه وقت مصاحبه از شرکتی که در حال حاضر باهاشون کار می‌کنم، گرفتم و فکر کنم مصاحبه‌م کلا ۱۰ دقیقه طول کشید و استخدام شدم و الان آرندی منیجر و توی بخش سس فعال هستم. کلا من تو همه شرکت‌ها مثل مهرام، یک‌ویک و دلپذیر توی بخش سس کار کردم.

در حال حاضر تو کدوم شرکت کانادا کار می‌کنین؟

تو یه شرکتی به اسم giraffe (زرافه) کار می‌کنم. حدود ۷۰ درصد بیزینس ما تو آمریکاس و ۳۰ درصدش تو کانادا هست. ما برای تموم فود سرویس‌ها، رستوران‌های زنجیره‌ای و رستوران‌های خیلی بزرگ سس تولید می‌کنیم. تموم محصولی که ما تولید می‌کنیم کاستم هست بخاطر همین یه تیم آرندی خیلی بزرگیم و ۲۲ نفر توی تیم آرندی ما هستن. وقتی من وارد این شرکت شدم یه تیم ۳ نفره بودیم و توی ۸ سال ۲۲ نفر شدیم، چون تموم کار کاستم هست یعنی هر فرمول مختص به یه مشتریه بخاطر همین یه تیم آرندی بزرگ می‌خواد.

تو این مدتی که توی کشورهای مختلف بودین، دوره‌ای گذروندین؟

بله من خیلی دوره گذروندم مثلا تو کانادا یه کورس کالیناری گذروندم که فکر کنم یه سال و خردی طول کشید چون ما خیلی با آشپزها کار می‌کنیم ولی آشپزها تو کانادا خیلی لولشون بالا هست. من تو کانادا با شف‌های خیلی معروفی کار کردم و اونا یه زبون دیگه‌ای دارن و برای همین نیاز بود بفهمم که چی به چیه بخاطر همین رفتم این دوره رو گذروندم. بعدش دو الی سه تا کورس لیدر شیپ گذروندم که درباره این بود که تیم رو چطور بسازیم، چطور استخدام کنیم، چطور آموزش بدیم و حتی چطوری اخراج کنیم.

تو کانادا چه محیط‌های کاری برای کسانی که تو ایران صایع غذایی خوندن و می‌خوان به کانادا مهاجرت کنن وجود داره؟

خوشبختانه بحث صنایع غذایی چیزیه که تقریبا همیشه فعال هست و خیلی فرصت‌های شغلی زیاد هست چون تو بدترین شرایط هم آدم‌ها غذا می‌خورن. تو کانادا هم کار تو این زمینه زیاد هست به شرطی که Mindset اینجا رو آدم بفهمه. همونطور که گفتم تو کانادا کار برای صنایع غذایی زیاد هست ولی حقوق خیلی زیادی نمیدن. مثلا اینجا به آی تی گاها حقوق‌های خیلی بالایی میدن ولی به صنایع خیلی حقوق نمیدن ولی کار زیاد هست. من خیلی‌ها رو می‌شناسم از کارهای کاملا نامرتبط اومدن کانادا و کورس گذروندن و دارن رشته صنایع غذایی کار می‌کنن چون کار هست.

چه توصیه‌ای برای کسانی که می‌خوان تو کانادا تو حوزه صنایع غذایی کار کنن دارین؟

چیزی که من همیشه به کسانی که تو این رشته می‌خوان به کانادا بیان توصیه می‌کنم اینه که با کسانی که تو کانادا کار می‌کنن ارتباط بگیرن و بفهمن که اینجا چی لازم هست چون کانادا خیلی با ایران متفاوت هست. مثلا تو ایران یه سری Requirement هست، بحث استانداردهای ایزو و حسپ و اینجور چیزها که داشتنشون خیلی خوب هست و بهشون افتخار می‌کنن که سرتیفیکیت ایزو دارم. اینجور چیزها تو کانادا امتیاز نیست و من به کسانی که میخوان بیان کانادا توصیه می‌کنم که حتی این‌ها رو از تو رزومه‌شون بردارن. اینجا واقعا براشون مهمه که شما چقدر کاری که اون‌ها انجام میدن رو می‌فهمین، اینکه چقدر خودتون رو میتونین با سیستم کانادا ادبت کنین. بخاطر اینکه واقعیت اینه که سیستم کاری کانادا روی efficiency و فشار بسیار بالای کار هست یعنی اصلا قابل مقایسه با ایران نیست. تو ایران انرژی صرف کارهای بیهوده میشه و مثلا شخصی ۶۰ بار پروانه تولید یا مثلا پروانه استاندارد می‌گیرین ولی تو کانادا همه این‌ها با یه ایمیل حل میشه و انرژی فقط صرف کارهای مفید میشه و توی هشت ساعت، ده ساعت بهتون کار میدن و باید از پسش بربیاین و مخصوصا وقتی مهاجر باشین نمیتونین گله‌ای بکنین.

چه چیزهایی رو اگه ایرانیان تو ایرام کار کنن، بعد از مهاجرت به کانادا کمکشون می‌کنه؟

یه سری دوره‌ها و سرتیفیکیت هست که باید تو کانادا بگذرونن که خب بحثی توش نیست. اما یه سری کارها رو میشه تو ایران انجام داد که بعد از مهاجرت خیلی میتونه کمک کنه. یه دوره‌ای تو کانادا هست که تنها چیزی که به شما میده اعتماد به نفس حرف زدن تو جمع هست. این چیزی هست که افراد میتونن تو ایران انجام بدن و خیلی جلوشون میندازه. یا مثلا شرکت نان سحر تو ایران یه سری دوره‌های کاربردی داره که درست کردن نون و کیک و … رو یاد میده و گرفتن سرتیفیکیتش خیلی فایده داره چون میدونن شما دست زدین تو خمیر و نون درست کردین. کلا دوره‌هایی که واقعا چیزی یاد بگیرین و خودتون چیزی درست کنین خیلی برای مهاجرت مفید هست.

آیا تحصیلات بالا تو کانادا باعث فرصت شغلی بیشتری میشه؟

واقیعت رو بخوام بگم تو کانادا برخلاف ایران که مردم مدرک‌گرا هستن، به مهارت نگاه می‌کنن. مثلا تو کانادا ۹۰ درصد کارفرماها روزمه کسی که تحصیلات بالایی داره و پست داک هست رو نگاه نمی‌کنن و میگن خب ما الان در حد لیسانس می‌خوایم چرا باید کار رو به پست داک بدیم.

تو حوزه صنایع غذایی چه کارهایی رو میشه تو کانادا انجام داد؟

تو بخش صنایع غذایی تو کانادا چهار مدل میشه کار کرد. یک اینکه میتونین تو کنترل کیفیت کار کنین که خیلی راه سریعی هست و دوره‌هاش مثل دوره بی آر سی، دوره حسپ رو باید تو کانادا بگذرونین و خیلی هم کار تو این زمینه هست. تو بحث آرندی هیچ دوره‌ای نیست که به بچه‌ها کمک کنه و باید  خودشون توی آرندی کار کرده باشن و با فرمولاسیون آشنا باشن و اگر موقعیتی باشه که تو شرکت‌هایی مثل نستلی، پپسی و … کار کنن خیلی بهشون کمک می‌کنه. آرندی کارش خیلی خوبه و خودم ۲۰ ساله که دارم کار می‌کنم ولی کار راحتی نیست و اگه سابقه اون کار رو نداشته باشین خیلی بعیده که استخدامتون کنن ولی وقتی که یادش بگیرین دیگه برای همیشه کار دارین. مورد سوم مسئول فنی هست که بچه‌های تغذیه من خیلی دیدم این کار رو می‌کنن. برای این کار تو کانادا یه سری دوره‌ها هست که قوانین NFT، جدول ارزش تغذیه‌ای و اون چیزهایی که رو لیبل میتونین بزنین رو می‌گذرونین و خیلی راحت کار می‌گیرین. مورد چهارم تکنیکال هست که شما میرین Functional ingredients می‌فروشین. برای این کار شما باید شیمی و صنایع غذایی بدونین.

کلا هیچ جای دنیا بهتون نمیگن شما مدرک فلان کار رو ندارین نیاین و چیزی که براشون مهمه اینه که چه کاری بلد هستین و اگه کار رو بلد باشین به احتمال ۹۹ درصد جاب رو می‌گیرین. من ده سال هست که دارم بیرون ایران کار می‌کنم و اصلا نمیدونم مدارک تحصیلیم کجا هستن چون تا حالا کسی از من نخواسته. ولی تو همون ساعت اول می‌فهمن که شما چیزهایی که گفتین راست هست یا نه.

اکثر کارخونه‌های صنایع غذایی کانادا در کدوم استان هستن؟

۷۰ درصد کارخونه‌های صنایع غذایی کانادا به چند دلیل تو استان انتاریو هست که در ادامه بهشون اشاره می‌کنم. اولین دلیل اینه که چون جمعیت و تعداد مهاجر خیلی تو این استان بالا هست، دومین دلیل اینه که از چند سال قبل یه سری قسمت‌های شهر شروع کرده یه تخفیفات مالیاتی دادن به کارخونه‌های مواد غذایی و این باعث شد خیلی از کارخونه‌ها به انتاریو اومدن و کلا به دلایل مختلف خیلی از کارخونه‌ها توی انتاریو هستن. ولی از نظر مقررات و شرایط تقریبا همه جای کانادا یکی هست به جز استان کبک که دلیلش فرانسه حرف زدنشون هست.

آیا سایتی هست که بچه‌ها بتونن جاب آفرهای صنایع غذایی رو داخلش پیدا کنن؟

این سوال رو من خیلی می‌شنوم. شما جاب آفر رو بذارین مثل قرارداد کار تو ایران. آیا تو ایران جایی هست که شما برین و قراردادها رو ببینین؟ نه همچین چیزی نیست. این قراردادها همه بر اساس نفر و بر اساس پوزیشن تنظیم میشه. ولی جایی هست که برن موقعیت‌های کاری و کوالیتیفیکیشنی که می‌خوان رو ببینن؟ بله و بزرگترینش لینکدین هست. من همیشه به دوستانم میگم که مدیر آینده شما اولین کاری که می‌کنه اینه که لینکدین شما رو میبینه و اگه درباره رشته‌تون فعال نیستین دارین فرصت‌سوزی می‌کنین. پس اگه توی رشته‌تون چیزی رو دوست دارین توی لینکدین Share کنین بخاطر اینکه توی کانادا اولین کاری که مدیر شما می‌کنه اینه که لینکدین شما رو چک می‌کنه تا بفهمه شما چقدر دانش قابل Share کردن دارین. بعد از لینکدین سایت Indeed خوب هست و دقیقا کارفرماها میگن ما این پوزیشن رو می‌خوایم برای اینکه این پوزیشن رو می‌خوایم باید این کوالیتیفیکیشن‌ها رو داشته باشین و اومدین کانادا باید این کارها رو انجام بدین.

میشه درباره ترکیه و هلند هم توضیح بدین که تو بحث صنایع غذایی و تغذیه چطور هستن؟

توی ترکیه قوانین هر روز فرق می‌کنه ولی خب من چون توی شرکت هلندی کار می‌کردم، شرکت کار خودش رو انجام میداد. کلا ترکیه خیلی بینابین هست و سعی می‌کنه یه خرده قوانین اتحادیه اروپا رو رعایت کنه و هر جا به نفعش نیست قوانین خودش رو رعایت می‌کنه. ولی توی هلند یه خرده مقررات و یه سری استانداردها سفت و سخت‌تر از کانادا هست. از این نظر که توی کانادا همه چیز بر اساس تراسته و شما موظف هستین که محصولی تولید کنین که کسی چیزیش نشه. اصلا نه میان نگاه کنن و نه اصلا میگن شما دارین چیکار می‌کنین و فرمولتون رو ببینیم. کلا همه چیز تو کانادا تا زمانی که کسی چیزیش نشه خوب پیش میره ولی روزی که یکی براش اتفاقی بیفته یا دروغی رو روی لیبل بنویسین، تبعات قانونیش خیلی زیاد هست و شما باید کار رو بذارین و برین. بخاطر همین اکثر افراد تو کانادا سراغ تقلب کردن نمیرن. ولی هلند اینجوری نیست و یه چیزی بین ایران و کانادا هست. کلا به نظر من اروپا مثل هلند تو این زمینه پیشرو هست و سلامت رو به مزه ترجیح میدن ولی کانادا و آمریکا اینجوری نیستن.

فرق فود ساینس و فود سیفتی چی هست؟ و اینکه فرصت شغلی کدوم رشته بیشتر هست؟

توی فود ساینس شما بیشتر شیمی و پراسسینگ یاد می‌گیرین و از مواد اولیه تا تولید هست. فود سیفتی تقریبا میشه از تولید به بعد البته یه خرده مواد اولیه رو هم شامل میشه. فود سیفتی تقریبا میشه کنترل کیفیت ایران و فود ساینس میشه آرندی ایران. از نظر کاری هم فود سیفتی موقعیت شغلی خیلی زیادی داره و خب هر کاری هم که زیاد باشه حقوق کمتری داره.

آیا امکان مهاجرت کاری مستقیم از ایران به کانادا برای افرادی که صنایع غذایی خوندن وجود داره؟

خیر وجود نداره و چند دلیل قانونی هم برای این مسئله وجود داره. یکی از این دلایل اینه که برای جاب آفر از نظر قانونی شما باید توی اون کشور باشین. تو کانادا یه چیزی هست به اسم سین نامبر که مثل شماره ملی هست و بدون داشتن اون اصلا جاب آفر صادر نمیشه چون مثلا براساس اون شما رو بیمه می‌کنن. البته یه سری شرکت‌های صوری هستن که جاب آفر صوری صادر می‌کنن و پول‌های خیلی کلان می‌گیرن که بحثی درباره این‌ها نیست ولی از نظر قانونی امکان‌پذیر نیست. البته تخصص‌هایی که خیلی کم هستن شاید بتونن بیان ولی نه برای رشته ما که کلی متخصص و متقاضی هست.

آیا با حقوق صنایع غذایی تو کانادا میشه زندگی رو چرخوند؟

تو کانادا نگرانی درباره حقوق بی‌جا هست. شما توی کانادا چه پست‌چی، چه گل‌فروش و چه کارخونه‌دار باشی میتونی زندگی کنی و اینجوری نیست که شما برین سرکار ولی خرج نون شب نداشته باشین. بنابراین وقتی شما برین سرکار درآمدتون برای گذروندن یه زندگی کافی هست. ولی اگه انتظار دارین که از سال اول خونه، ماشین و … بخرین، خب اونجوری نیست. رنج حقوقی برای صنایع غذایی رو بخوام از رنج خیلی پایین مثل تکنسین رو بگم توی انتاریو ۵۵ الی ۶۰ هزار دلار تو سال هست و برای رنج بالا حدودا ۲۰۰ الی ۲۵۰ هزار دلار هست. ولی چیزی که دوستان باید توجه کنن اینه که مالیات تو کانادا بالا هست و نصف حقوقتون برای مالیات میره. کلا هر چی درآمد بیشتر باشه مالیات هم بیشتر میشه. مثلا کسی ۲۵۰ هزار دلار حقوق می‌گیره حدود ۵۵ درصدش رو برای مالیات میده.

آیا ثبت اختراع تو اپلای برای کار صنایع غذایی و تغذیه تو کانادا تو بخش تاثیر داره؟

احتمالش خیلی کم هست. به طور خلاصه بخوام بگم تو کانادا فقط ازتون می‌خوان که کارشون رو راه بندازین مگه اینکه اختراعی کرده باشین که الان تو کانادا دارن انجام میدن. کلا تو کانادا کسی دنبال استخدام یه نابغه نیست بلکه دنبال استخدام یه نیروی خوب هستن.

آیا برای کار کردن تو کارخونه‌های کانادا باید از شهر خارج شد؟

توی کانادا خیلی مهم هست که چی توی فاضلاب کارخونه‌ها هست. مثلا اگه توی فاضلاب پروتئین و روغن باشه باید به شهرداری و منطقه مالیات بدن و هر چه از مرکز شهر بیرون‌تر برین این مالیات‌ها کمتر میشن. بخاطر همین ناخودآگاه شرکت‌ها و کارخونه‌ها از شهر خارج شدن. همچنین خارج از شهر قیمت زمین هم کمتر از داخل شهر هست. ولی اینطوری هم نیست که کارخونه‌ها وسط کوه و بیابون باشن.

آیا تو کانادا و تو رشته صنایع غذایی امکان دورکاری هست؟

بله توی پوزیشن رگولاتوری هست.

آیا توی کانادا هم مثل ایران تو رشته صنایع غذایی پذیرش مردان بیشتر از خانم‌ها هست؟

پوزیشن با پوزیشن فرق داره. معمولا پوزیشن کوالیتی رو آقایون می‌گیرن بخاطر اینکه خیلی مواقع شیفت شب میان. پوزیشن آرندی میکس هست و فرقی نداره. پوزیشن‌های رگولاتوری رو هم معمولا خانوم‌ها می‌گیرن.

آیا فود سرویس توی کانادا هست؟

بله و اتفاقا خیلی هم محبوب هست و فود سرویس سوپروایزر بهش میگن. اما خیلی کار سختی هست یعنی از صبح خیلی زود تا شب دیروقت کار می‌کنن و مثلا تعطلات آخر هفته که همه میرن ریلکس کنن، اینا اوج کارشون هست ولی خب پول خوبی می‌گیرن. از فود ساینس هم میشه به فود سرویس رفت.

اگه شما برمی‌گشتین عقب چه کارهایی رو انجام می‌دادین؟

اگه برمی‌گشتم عقب حتما می‌رفتم یه جاهایی به عنوان کارآموز کار می‌کردم چون آدم میتونه خیلی چیزهای مختلف رو یاد بگیره که تو دانشگاه آموزش داده نمیشن.

آیا از زندگی تو کانادا راضی هستین یا نه؟

خیلی زیاد راضی هستم. من حدود یه ماه پیش از یه شرکت بزرگ آمریکایی درخواست داشتم و به مرحله قرارداد رسیدیم ولی خب من نپذیرفتم. بخاطر اینکه فکر کردم زندگی تو آمریکا چیزی نیست که من رو خوشحال کنه. من یه روز هم احساس نکردم توی کانادا غریبه هستم ولی مثلا توی هلند، ترکیه، آمریکا و دبی خیلی زیاد این احساس رو داشتم. همچنین مارکت تو کانادا یه خرده کوچیکتره و رقابت کمتره که به نظر من خوب هست.

تو این قسمت با یکی از افراد موفق و فعال تو حوزه صنابع غذایی مصاحبه کردیم تا به کسانی که تو این حوزه تحصیل کردن و قصد کار کردن تو این حوزه در کانادا رو دارن کمک کرده باشیم. امیدواریم این مطلب برای شما مفید واقع شده باشه.